नागरिकता विधेयकको प्रावधान : सार्वभौमसत्तामाथिको हमला

नेपालको संविधान, २०७२ को धारा २ मा ‘नेपालको सार्वभौमसत्ता र राजकीयसत्ता नेपाली जनतामा निहित रहेको छ’ भन्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ । यसको तथ्यसंगत व्यवस्थाको प्रारुपता, तादम्यता र कुनै निश्चित वास्तविक आधार प्रस्ट देखिँदैन । यही संविधानको धारा ३०६ को उपधारा १ (ज) मा संवैधानिक परिभाषा र व्याख्यामा ‘राज्यशक्ति’को अर्थलाई पर...

बालेनको तारिफयोग्य ‘एक्सन’

यतिखेर काठमाडौंका बासिन्दा मेयर बालेन्द्र (बालेन) शाहको काम देखेर मख्ख परेका छन् । राजनीतिक दलले आश्वासनमात्र देखाएर काम नगरेपछि स्वतन्त्र चुनेका महानगरवासीलाई आफ्नो निर्णयप्रति गर्व लागेको छ । बालेनको ‘एक्सन’ले मुलुकभरको जनताको ध्यान खिचेको छ । उनले गरेको काम र देखाएको हिम्मत सा“च्चै नै तारिफयोग्य छ । स्थानीय तहको ...

कानुनी शिक्षामा वैज्ञानिक पाठ्यक्रमको आवश्यकता

पाठ्यक्रममा रहेका विषयवस्तु के साँच्चिकै अनुसन्धानमा आधारित छन् ? व्यावहारिक शिक्षण सिकाइ छ, यस्तो पठनपाठनले न्याय प्रणाली सुधार गर्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने विषयमा कसैको चासो नभएकोमा आपत्ति छ । अध्ययन गर्ने हो भने नवोदित कानुन व्यवसायी कानुनी लिखत गराउन, बहस प्रस्तुति गर्न र मुद्दामा मस्यौदा गर्न पोख्त छैनन् । न्यायलयजस्...

शम्भु तामाङ: कीर्तिमानी आरोही, अथक समाजसेवी

बौद्धमार्गीहरुको पवित्रस्थल स्वयम्भूमा अवस्थित दुर्ठुइ (चिहान)मा माननीय पर्यटनमन्त्रीले राज्यको तर्फबाट पार्थिव शरीरमा राष्ट्रिय झण्डा ओढाएर नेपाल प्रहरीको टोलीले सलामी अर्पण गर्दै शम्भु तामाङको राष्ट्रिय सम्मानसहित गत असार २३ गते अन्त्येष्टि गरेको दृश्य वास्तवमा असामान्य अर्थको थियो । सन् १९७३ देखि लगातार सन् २००...

आकासेपानी पुनर्भरणदेखि स्मार्ट शौचालयसम्मको यात्रा

घरघरमै दुई/दुई मिटरको खाल्डो खनी इनार, कुवा, कलनजिक आकासेपानी पुनरभरण कार्य अघि बढाउन सके ढुंगेधारा, इनार र पोखरीमा पानीको सतह बढेर पानीको सुविधा हुनेछ भने जमिन भासिने समस्या कम हुनेछ । आकासेपानी पुनरभरणको व्यवस्था गर्ने गरी घरको नक्सा पास गर्दा काठमाडौं महानगरपालिकाले नक्सापास गर्दा लाग्ने दस्तुरमा १० प्रतिशत छुट दिन्...

सवालहरुको क्षयीकरण

स्थानीय तहको दोस्रो निर्वाचनबाट नयाँ जनप्रतिनिधिले आफ्नो कार्यभार सम्हालेसँगै उनीहरुको प्राथमिकतामा पर्ने मुख्य सवालले लोकतान्त्रिक प्रणालीको गुणस्तर निर्धारण गर्छ । नागरिकले आफ्नो मताधिकार सुरक्षित गर्न पाउनुले मात्र स्वस्थ लोकतन्त्रको सुनिश्चितता गर्न सक्दैन । बरू लोकतान्त्रिक प्रणालीको सम्बन्ध समाज र नागरिकसँग प्...

मनोरञ्जन क्षेत्रको श्रमिक हुँदै अभियन्तासम्म

आन्दोलनको प्रतिफललाई विश्वासको आधारमा स्थापित गराउनु हाम्रो अभियान थियो । जसका लागि विश्व शिक्षा कार्यक्रम प्रमुख जालपा प्रधानलाई मौखिकरूपमै आग्रह गर्दा उहाँले जीवनोपयोगी तालिमका लागि चिन सरसँग भेट्टाइदिनुभयो । उहाँले तत्काल तीन लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराइदिनुभयो– त्यो पैसाले मरूभँमिमा प्यासीलाई पानीको काम गर्‍यो । १९...

रेमिट्यान्समा देखिएको उतारचढाव

मुलुकमा वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त गर्ने आय अर्थात् रेमिट्यान्स (विप्रेषण)को रकम बढ्दै गएको छ । गएको आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को पछिल्लो ११ महिनामा विप्रेषण रकम ३.८ प्रतिशतले बढेर नौ खर्ब चार अर्ब १८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । अघिल्लो आव २०७७/७८ को सोही अवधिमा विप्रेषण आप्रवाह १२.६ प्रतिशतले बढेको थियो । अमरिकी डलरमा पनि रेमिट...

पर्यटन प्रवद्र्धनमा ध्यान दिऔं, मुलुकको अर्थतन्त्र जोगाऔं

कोरोना महामारीका कारण ठप्प बनेको नेपालको पर्यटन व्यवसाय विस्तारै लयमा फर्कन लागेको छ । विदेशी पर्यटकको आगमन बढ्न थालेको छ । त्यसैले पर्यटन क्षेत्रलाई अगाडि बढाउन पर्यटकहरुका लागि विशेष सुविधा दिन आवश्यक देखिन्छ । नेपालमा घुम्न आउने पर्यटकहरुमाथि विभिन्न क्षेत्रमा ठगी हुने गरेको छ । हवाई व्यवसायीले महँगो भाडा लिएर ठग...

एक नर्सको अनुभूति

अञ्जना लामा मोक्तान जीवनका छ वसन्त पार गरिसकेकी छु, त्रिवि शिक्षण अस्पतालको नियोनेटमा । यहा काम गर्न सुरु गरेपछिका कैयन मीठा–तीता सम्झनाहरु छन् । स्मृतिका पानामा कोरिएका ती सम्झनाहरुले कहिले खुसी त कहिले दुःखी बनाइदिन्छ । सुखद् स्मृतिका पाना पल्टिदा हर्षित हुन्छु । त्यस्तै गरी दुःखी हुन्छु, जब स्मृतिका दुःखद् पानाहर...