काठमाडौं– राजसंस्था पुनस्र्थापनाको मागसहित चैत १५ गते दुर्गा प्रसाईं नेतृत्वको समूहले तीनकुनेमा गरेको आन्दोलनमा प्रहरीले ५८ राउण्ड गोली चलाएको र २० जनालाई गोली लागेको स्वीकार गरेको छ । घटनामा प्रहरीले अत्यधिक बल प्रयोग गरेको भन्दै आलोचना बढेपछि बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरी प्रहरी प्रवक्ता डिआइजी दिनेश आचार्यले यसबारे जानकारी गराएका हुन् ।
प्रहरीलाई इँटा प्रहार गरी ज्यान लिने नियतका साथ प्रदर्शनकारी उत्रिएपछि प्रहरीले गोली चलाएको प्रवक्ता आचार्यले बताए । तोडफोड र आगजानीमा उत्रेपछि दिउँसो २ बजेर ५४ मिनेटमा पहिलो गोली प्रहार गरेको उनको भनाइ थियो । ‘अहिलेसम्म दुई जना महिलासहित २० जनालाई गोली लागेको पाइएको छ,’ प्रवक्ता आचार्यले भने । घटनामा ५८ राउण्ड गोली चलेको उनले बताए ।
यो घटनामा अहिलेसम्म दुई जना महिलासहित २० जनालाई गोली लागेको देखिएको छ । घटनामा ५८ राउण्ड गोली चलेको छ ।
दिनेश आचार्य
प्रवक्ता, नेपाल प्रहरी
ठूलो धनजनको क्षति वा अन्य ठूलो भौतिक क्षति हुने अवस्था आयो भने प्रहरीले गोली चलाउने उनले बताए । गोली लागेर घाइते भएकामध्ये १३ जना अस्पतालमा उपचाररत रहेको प्रवक्ता आचार्यले बताए । उनका अनुसार आन्दोलनका क्रममा टियर ग्यास ७४६ राउण्ड, ब्ल्यांक फायर १९२ पटक भएको थियो । दुईवटा गोली पेस्तोलबाट प्रहार भएको उनले बताए ।
प्रहरीको गोली लागेर काठमाडौं कीर्तिपुरका सविन महर्जनको मृत्यु भएको थियो । उक्त घटनामा एभिन्युज टेलिभिजनका क्यामरापर्सन सुरेश रजकको पनि मृत्यु भएको थियो । उनको भने प्रदर्शनकारीले आगो लगाएको घरभित्र जलेर मृत्यु भएको हो ।प्रदर्शनकारीको आक्रमणमा परी ५५ नेपाल प्रहरी र २३ सशस्त्र प्रहरी घाइते तथा प्रहरीको बल प्रयोगबाट ५३ जना प्रदर्शनकारी घाइते भएको आचार्यले बताए ।
कसरी भड्कियो प्रदर्शन ?
कार्यक्रम सुरु हुनासाथ पौने एक बजेतिर मञ्चबाटै एक जनाले ‘अब नयाँ बानेश्वरतिर जानुपर्छ’ भनेर उद्घोष भएपछि प्रहरीले अश्रुग्यास चलाएको प्रहरीको दाबी छ । ‘नेताको घर जलाउने कार्यक्रम गर्नुपर्छ । यहाँ दिनदिनै आएर टाइम वेस्ट गर्दैनौं । आगो लगाउने हो अब,’ एक जनाले मञ्चबाट भनेको प्रहरीको भनाइ छ । त्यसको केही समयमै प्रदर्शनका कमाण्डर दुर्गा प्रसाईंले भने, ‘हामी अघि बढ्छौं । हामी संसद् भवन, सिंहदरबार र एयरपोर्ट कब्जा गर्छौं ।’
त्यसपछि माइक लिएर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्रले उनलाई साथ दिए । उनले भने, ‘हामी अगाडि बढाऔं । पछाडि हट्ने होइन । हामी हाम्रो कमाण्डरलाई सुरक्षित गर्छौं । दुर्गाजी यही हुनुहुन्छ । धवलजी यही हुनुहुन्छ । यहाँ बसेर गर्ने होइन ।’
प्रदर्शनमा उत्रेकाहरुले यति भनेर प्रसाईंले प्रहरीको घेरा तोडेपछि सुरक्षाकर्मीले अश्रुग्यास प्रहार गरेको प्रवक्ता आचार्यले दाबी गरे । ‘बानेश्वरतिर जानुपर्छ भनेर अनाउन्स भएपछि हामीले अश्रुग्यास प्रहार गरेका हौं,’ उनले भने । तीनकुनेमा भेला भएका प्रदर्शनकारीहरू निषेधित क्षेत्र तोड्दै संसद् भवनतर्फ अघि बढ्न खोजेपछि त्यसलाई नियन्त्रणमा लिन प्रहरीले शुक्रबार १२ बजेर ५० मिनेटमा पहिलो अश्रुग्यास प्रहार गरेको देखिन्छ ।
मञ्चमा कार्यक्रम सुरु हुनासाथ राष्ट्रिय गान बजेको र त्यही समयमा प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार गरेको प्रसाईं पक्षधरको दाबी छ । यद्यपि, यो साँचो नभएको प्रहरीको दाबी रह्यो । ‘राष्ट्रिय गान बजेकै छैन । त्यो फेक भिडियो हो,’ प्रवक्ता आचार्यले भने ।
प्रसाईं नेतृत्वको भीड तीनकुनेबाट जबरजस्ती अघि बढेपछि प्रदर्शनकारी थप उत्तेजित भएको आचार्यले बताए । प्रहरीले निषेधित क्षेत्रबाट हटाएपछि तीनकुनेको मञ्चबाट दुर्गा प्रसाईं र रवीन्द्र मिश्रले संसद् भवन, सिंहदरबार र विमानस्थल कब्जा गर्न माइकिङ गर्दै निर्देशन दिएको र प्रदर्शनकारी तोडफोडमा उत्रिएको प्रवक्ता आचार्यले बताए ।
तीनकुनेमा तोडफोड र आगलागी भएको घरमा जान नसकेपछि प्रहरीले पानीको फोहरा प्रहार गरेको र दमकल जान खोज्दा ढुंगामुढासमेत भएको प्रहरीले जनाएको छ । घटनापछि फरार रहेका प्रसाईंको खोजी कार्य जारी रहेको र हिंसात्मक गतिविधिमा संलग्नको पहिचान गरी नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी दिए ।
राप्रपा नेता तामाङ भन्छन्–दुर्गा प्रसाईंको फोटो देखेर म फरक्क फर्कें
राजसंस्थाको मूल मुद्दा बोकेको पार्टी हो, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) । चैत १५ गते तीनकुनेमा आयोजित कार्यक्रममा राप्रपा नेताहरु पनि सहभागी भएका थिए । त्यसैक्रममा आफू पनि तीनकुने पुगेको तर त्यहाँको अवस्था देखेर तुरुन्तै फर्केको राप्रपा उपाध्यक्ष बुद्धिमान तामाङले बताए ।
पूर्वगृहमन्त्रीसमेत रहेका तामाङले संसद्को राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बुधबारको बैठकमा उनले यसबारे बताएका हुन् । ‘हाम्रो पार्टीको अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनज्यू, ज्ञानेन्द्र शाहीसहित ग्रुप नै थियो । हामी प्रदर्शनमा जाने कुरा भइरहेको थियो । म त गएँ । सरर मञ्चतिर हेर्दा त राजाको फोटो, त्यसपछि उही बराबरको दुर्गा प्रसाईंको फोटो । ओहो ! यो त खत्तम रहेछ,’ तामाङले थपे, ‘अनि म त फरक्क फर्कें ।’
बैठकमा तामाङले तीनकुने घटनामा आफ्नो पार्टी पनि जोडिएको भन्दै निष्पक्ष छानबिन गर्न माग गरे । उनले भने, ‘यस घटनामा न्यायिक जाँच हुनुपर्छ । सत्यतथ्य पत्ता लगाउनुपर्छ । दोषीलाई नेपालको कानुनअनुसार कारबाही हुनुपर्छ ।’ राप्रपाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष मिश्र र महामन्त्री शमशेरमाथि भएभरको कानुन लगाएर राख्न नपाइने उनको भनाइ थियो ।